Prawo wobec potrzeb biznesu

14.02.2012

Prowadzenie przedsiębiorstwa to stałe podejmowanie decyzji, sztuka wyboru partnerów handlowych, zarządzania, rekrutacji pracowników czy skutecznej reklamy. Niemniej podejmując się prowadzenia biznesu przedsiębiorcę czekają w pierwszej kolejności decyzje w kwestii wyboru najskuteczniejszych rozwiązań prawnych. Oparcie działalności gospodarczej na efektywnej konstrukcji prawnej to jeden z warunków sukcesu danej firmy, a także element polityki bezpieczeństwa, oszczędności czy też sposób na powiększenie zysków.

1. Spółka osobowa czy kapitałowa, a odpowiedzialność za długi ?

Warto zastanowić się nad formą prawną prowadzonej działalności, czy miałaby to by być spółka, a jeśli tak to czy osobowa czy kapitałowa, a może jakieś połączenie ich obu? Rozwiązaniem może być prowadzenie działalności w formie spółki komandytowej (jednej ze spółek osobowych), której wspólnikiem zarządzającym – komplementariuszem byłaby spółka kapitałowa, a komandytariuszem jakakolwiek inna osoba. Jakie daje to korzyści? Przede wszystkim w zakresie odpowiedzialności za zobowiązania spółki, wyłącza bowiem odpowiedzialność wszystkich innych wspólników poza wspólnikiem zarządzającym – spółką kapitałową. W spółce komandytowej występują bowiem dwa rodzaje wspólników: komplementariusz i komandytariusz. Różnica między nimi jest taka, że ten pierwszy odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, a ten drugi wyłącznie do wysokości sumy komandytowej dowolnie określonej przez wspólników. Zaleta takiego rozwiązania jest oczywista i polega na ochronie prywatnego majątku wspólników, od negatywnych skutków działalności gospodarczej.

2. Optymalizacja podatkowa

Sposobem na podniesienie konkurencyjności firmy mogą być oszczędności uzyskane poprzez zmniejszanie obciążeń podatkowych. Optymalizacja podatkowa może być dokonywana w różny sposób w zależności od indywidualnych potrzeb spółki. Możliwe jednak jest przeprowadzenie jej w oparciu o zawarte umowy międzynarodowe. Ta forma optymalizacji podatkowej polega na stworzeniu struktur korporacyjnych uwzględniających m.in. rezydencję podatkową tworzących ją spółek z siedzibą w innym państwie niż Polska. Przy odpowiednio ułożonej strukturze można znacząco zminimalizować obciążenia podatkowe od dochodu uzyskiwanego w wielu zakresach działalności przedsiębiorstwa.

3. Działanie na szkodę spółki

Menedżerowie muszą również dbać o legalność podejmowanych przez siebie decyzji i działań. Przede wszystkim ze względu na treść art. 296 Kodeksu karnego i art. 585 Kodeksu spółek handlowych. Pierwszy z nich dotyczy tzw. „nadużycia zaufania”, a drugi „działania na szkodę spółki”. Oba pojęcia są bardzo ogólne i mało precyzyjne co daje organom ścigania duże uprawnienia do interpretowania pewnych działań i decyzji osób pełniących kierownicze funkcje, jako czynów przestępczych, mimo że z czysto biznesowego punktu widzenia byłyby one zrozumiałe, a nawet korzystne dla kierowanych przez nich spółek. Co zrobić, aby uniknąć tego rodzaju odpowiedzialności? Pewnym rozwiązaniem jest przejrzystość i transparentność podejmowanych przez zarząd działań i decyzji, które najlepiej aby miały umocowanie w uchwałach wspólników lub akcjonariuszy, bądź w uchwałach organów kontrolnych jak rada nadzorcza bądź komisja rewizyjna. Nie bez znaczenia jest również rodzaj i sposób zawarcia umowy będącej podstawą konkretnego zobowiązania, które mogłoby zostać uznane jako wywołujące szkodę w majątku spółki.

Piotr Ciepierski, adwokat, partner