Równouprawnienie w zakresie wynagradzania pracowników samorządowych - art. Daniela Kirchnera

27.04.2011

Wynagrodzenie jest kluczowym elementem stosunku pracy, dlatego ustawodawca wprowadza pewne ograniczenie dla pracodawców, jeżeli chodzi o sposób ustalania zasad wynagradzania. W art. 78 § 1 Kodeksu pracy stanowi się, iż wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Jest to zasada główna, która dotyczy wszystkich pracowników. Jeśli chodzi o pracowników samorządowych, to uzupełnieniem tej reguły jest ustęp pierwszy art. 36 ustawy o pracownikach samorządowych (pracownikowi samorządowemu przysługuje wynagrodzenie stosowne do zajmowanego stanowiska oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych). Przepis ten ustanawia podstawowe zasady określania wynagrodzenia dla tego rodzaju pracowników i wynika z niego, iż pracownikowi samorządowemu ustala się wynagrodzenie według takich kryteriów jak zajmowane stanowisko oraz posiadane kwalifikacje. Realizację tych wymogów stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, które urzeczywistnia powyższą zasadę, gdyż zawiera wykaz stanowisk obowiązujących w jednostkach samorządowych i ustala dla nich minimalne stawki wynagrodzenia, a także wskazuje zasady obliczania dodatku za wieloletnią pracę, który został przewidziany w ustawie o pracownikach samorządowych.

Mając na uwadze powyższe przepisy, jednostka samorządowa ustalając wynagrodzenie dla konkretnego pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, powinna przede wszystkim brać pod uwagę zajmowane stanowisko i określone dla niego minimalne stawki wynagrodzenia, kwalifikacje zawodowe (przede wszystkim wykształcenie pracownika), rodzaj pracy, a także staż pracy przy ustalaniu dodatku za wieloletnią pracę. Na marginesie należy wskazać, że kryterium ilości oraz jakości świadczonej pracy będzie miało zastosowanie przede wszystkim przy pracach wynikowych, gdzie wynagrodzenie za pracę opiera się na formie akordowej. Jeśli chodzi o pracowników samorządowych już samo zaszeregowanie do danych kategorii płacowych stanowi zróżnicowanie płac ze względu na ilość świadczonej pracy. Z kolei jeśli chodzi o jakość świadczonej pracy, to ewentualne zróżnicowanie wynagrodzenia na tej podstawie powinno być udokumentowane przede wszystkim oceną pracownika dokonaną na podstawie art. 27 ustawy o pracownikach samorządowych, gdyż pracodawca na podstawia art. 94 pkt 9 Kodeksu pracy ma obowiązek stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy. Jednocześnie od pracodawcy samorządowego wymaga się zapewnienia równego traktowania pracowników w zatrudnieniu zgodnie z obowiązkiem nałożonym na niego w art. 112 Kodeksu pracy, co oznacza, iż pracownicy samorządowi muszą mieć zapewnione równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków. W związku z tym, w sytuacji gdy dana jednostka samorządowa zatrudnia dwóch pracowników, którzy wykonują pracę na takim samym stanowisku, zgodnie ze specyfikacją zawartą w Rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, wykonują taki sam rodzaj pracy i posiadają takie same kwalifikacje zawodowe, powinni otrzymywać wynagrodzenie zasadnicze w równej wysokości. Ponadto jeżeli pracownicy przepracowali taką samą liczbę lat należy im się dodatek za wieloletnią pracę w takim samym stosunku do wynagrodzenia zasadniczego, co wynika wprost z art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych. Polityka płacowa oraz możliwości finansowania jednostki samorządowej nie powinny być w takiej sytuacji argumentem do nierespektowania tych zasad. Jeżeli zatem dojdzie do sytuacji ich naruszenia stanowić to będzie jednoznacznie o dyskryminacji w zatrudnieniu. Dyskryminowany pracownik samorządowy będzie miał zatem prawo domagać się zrównania jego wynagrodzenia z wynagrodzeniem pracownika faworyzowanego w tym zakresie.

Podstawa prawna:
a) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483),
b) ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U. 1998 r. nr 21 poz.94 ze zm.),
c) ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. 2008, Nr 223, poz. 1458 ze zm.),
d) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. z 2009 r., nr 50, poz.398).